Adoracja – Kongregacja ds. Duchowieństwa

Adoracja eucharystyczna

Przechowywanie Ciała Chrystusa dla zapewnienia Komunii chorym zapoczątkowało u wiernych chwalebny zwyczaj trwania na modlitwie celem adorowania Chrystusa rzeczywiście obecnego w sakramencie przechowywanym w tabernakulum. Adoracja Najświętszego Sakramentu zalecana przez Kościół pasterzom i wiernym, jest jasnym wyrazem związku między sprawowaniem Ofiary Pana i Jego trwałą obecnością w konsekrowanej Hostii.

Trwanie na modlitwie przy Panu Jezusie, żywym i prawdziwym w Najświętszym Sakramencie, umacnia zjednoczenie z Nim: przygotowuje do owocnego sprawowania Eucharystii oraz przedłuża postawy kultyczne i egzystencjalne przez nią wzbudzone.

Wyraża się to, według tradycji Kościoła, w różny sposób:

- proste nawiedzenie Najświętszego Sakramentu złożonego w tabernakulum: krótkie spotkanie z Chrystusem wynikające z wiary w Jego obecność i wyrażone modlitwą w milczeniu;
- adoracja przed Najświętszym Sakramentem wystawionym, według norm liturgicznych, w monstrancji lub w cyborium, w formie przedłużonej lub krótkiej;
- wieczysta adoracja, w formie czterdziestogodzinnego nabożeństwa lub w innych formach, w których uczestniczy wspólnota zakonna, bractwo eucharystyczne, albo wspólnota parafialna. Stwarzają one okazję dla licznych wyrazów pobożności eucharystycznej.

Adoracja i Pismo Święte

„Podczas wystawienia należy modlitwy, śpiewy i czytania ułożyć tak, by adorujący wierni skupiali swoją uwagę na Chrystusie Panu. Dla ożywienia wewnętrznej modlitwy, należy dobierać czytania Pisma Świętego, głosić homilię albo krótkie egzorty, które pomogłyby coraz głębiej cenić tajemnicę eucharystyczną. Na słowo Boże niech wierni odpowiadają śpiewem. W pewnych zaś momentach dobrze jest zachować święte milczenie”. (De sacra communione, 95, polskie wydanie nr 71).

Adoracja i Liturgia Godzin

„Przed Najświętszym Sakramentem wystawionym na dłuższy czas, można odprawić jakąś część Liturgii Godzin, zwłaszcza Godziny główne. Przez Liturgię Godzin, uwielbienia i dziękczynienia składane Bogu w czasie sprawowania Eucharystii rozciąga się na różne pory dnia, a Kościół kieruje swe błagania do Chrystusa, przez Niego zaś do Ojca, w imieniu całego świata” (De sacra communione, 96, wydanie polskie nr 72).

Adoracja i różaniec

List apostolski Rosarium Virginis Mariae pomógł nam ostatnio skorygować spojrzenie na różaniec jako na zwyczajną modlitwę maryjną. Zostaliśmy wezwani, by dowartościować jego wymiar ściśle chrystologiczny: kontemplację misteriów Chrystusa oczami i sercem Maryi, w łączności z Nią i za Jej przykładem.

Chociaż podczas wystawienia Najświętszego Sakramentu nie powinno się wykonywać innych praktyk pobożnościowych ku czci Dziewicy Maryi i Świętych (por. Dyrektorium o pobożności ludowej, 165), to zrozumiałe jest, że Urząd Nauczycielski nie wyklucza różańca: ma on właśnie taki chrystocentryczny charakter, który należy podkreślać i rozwijać. Mając na uwadze Rok Eucharystii, Papież pisał:

„różaniec, pojmowany w jego głębokim znaczeniu biblijnym i chrystocentrycznym, na które zwróciłem uwagę w Liście apostolskim Rosarium Virginis Mariae, stanie się szczególnie odpowiednim sposobem kontemplacji eucharystycznej, realizowanej razem z Maryją i w Jej szkole”(Mane nobiscum Domine, 18; por. Redemptionis Sacramentum, 137; Dyrektorium o pobożności ludowej, 165).

Dlatego w praktyce duszpasterskiej winny być odkrywane i rozwijane elementy, o których jest mowa w Rosarium Virginis Mariae, rozdz. III. Słuchanie tekstu biblijnego, milczenie medytacyjne, dopowiedzenie chrystologiczne po imieniu Jezus w trakcie modlitwy Zdrowaś Maryjo, śpiewane Chwała Ojcu, dodana modlitwa końcowa skierowana do Chrystusa, także w formie litanijnej; wszystkie te akty uwydatniają charakter kontemplacyjny, który cechuje modlitwę przed Najświętszym Sakramentem znajdującym się w tabernakulum lub wystawionym do adoracji. Recytowanie różańca w pośpiechu, bez chwil medytacji, niewystarczające ukierunkowanie chrystologiczne, nie pomagają w spotkaniu z Chrystusem obecnym w Sakramencie ołtarza.

Co do litanii do Matki Bożej, która jest samodzielnym aktem kultu niekoniecznie związanym z różańcem (por. Dyrektorium o pobożności ludowej, 203), to bardziej właściwe może być zastąpienie jej przez litanie bezpośrednio skierowane do Chrystusa (np. litania do Serca Jezusa, do Krwi Chrystusa).

Błogosławieństwo eucharystyczne

Procesje i adoracje eucharystyczne kończą się zwykle, kiedy obecny jest kapłan lub diakon, błogosławieństwem Najświętszym Sakramentem. Inni szafarze lub osoby upoważnione do wystawienia dokonują na jego zakończenie schowania Najświętszego Sakramentu do tabernakulum (por. De sacra communione, 91, wydanie polskie nr 67).

Ponieważ błogosławieństwo Najświętszym Sakramentem nie jest formą pobożności eucharystycznej samą w sobie, powinno być poprzedzone krótkim wystawieniem, odpowiednim czasem modlitwy i milczenia. „Zakazane jest wystawienie, które ma na celu tylko udzielenie błogosławieństwa” (De sacra communione, 89, wydanie polskie nr 65). [...]

W siedzibie Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, dnia 15 października 2004 r., we wspomnienie św. Teresy od Jezusa, dziewicy i doktora Kościoła.

Kard. Francis Arinze, Prefekt

Abp Domenico Sorrentino, Sekretarz

Grafika autorstwa:

herby; I, SajoR, CC BY-SA 2.5 ,

Wikimedia Commons

zdjęcia;

Kard. Francis Arinze - Padre Mimmo Spatuzzi;

Abp Domenico Sorrentino, Sekretarz - KhristellCristian Bonaldi

Wikimedia Commons

Czcigodny Księże Biskupie!

Dla prawdziwego dobra duchowieństwa i skuteczności posługi duszpasterskiej, w dzisiejszej rzeczywistości trzeba zrobić bardzo wiele. Dlatego właśnie jesteśmy zdecydowani stawić czoło różnym problemom i trudnościom. Ale będąc świadomi, że działanie wynika z bytu i że duszą wszelkiego apostolstwa jest zażyłość z Bogiem, chcemy dać początek ruchowi duchowemu, który pogłębiając świadomość ontologicznego związku między Eucharystią i kapłaństwem, a także szczególnej macierzyńskiej więzi między Maryją i wszystkimi kapłanami, doprowadzi do powstania sieci nieustającej adoracji Najświętszego Sakramentu w intencji uświęcenia duchowieństwa. Jak również do podjęcia przez kobiety konsekrowane, na wzór Najświętszej Maryi Panny, Matki Najwyższego i Wiecznego Kapłana, współuczestniczącej w Jego dziele odkupienia, nowego zobowiązania do duchowej adopcji kapłanów, aby im pomagać, ofiarując się za nich, modląc i pokutując. Z adoracją jest zawsze związany akt wynagrodzenia za uchybienia, dlatego też w aktualnych warunkach zaleca się uwzględnienie tego jako szczególnej intencji.

Tradycja niezmiennie potwierdza, że tajemnica i rzeczywistość Kościoła nie wyczerpują się w jego hierarchicznej strukturze ani w liturgii, w sakramentach czy porządku prawnym. W istocie, głębokiej natury Kościoła i pierwotnego źródła jego uświęcającej mocy należy upatrywać w mistycznym zjednoczeniu z Chrystusem.

Nauczanie Konstytucji dogmatycznej Lumen Gentium oraz sama struktura tego dokumentu potwierdzają, że owo zjednoczenie nie jest możliwe bez Tej, która jest Matką wcielonego Słowa i która, jak pragnął Jezus, była z Nim ściśle zjednoczona dla zbawienia całego rodzaju ludzkiego. Nieprzypadkowo zatem w tym samym dniu, kiedy została promulgowana Konstytucja dogmatyczna o Kościele - 21 listopada 1964 r. - papież Paweł VI ogłosił Maryję „Matką Kościoła”, tzn. Matką wszystkich wiernych i wszystkich pasterzy.

Sobór Watykański II mówi o Najświętszej Dziewicy:

„Poczynając, rodząc i karmiąc Chrystusa, ofiarowując Go w świątyni Ojcu i współcierpiąc ze swoim Synem umierającym na krzyżu, w całkiem szczególny sposób współpracowała w dziele Zbawiciela przez posłuszeństwo, wiarę, nadzieję i żarliwą miłość dla odnowienia nadprzyrodzonego życia dusz ludzkich. Dlatego stała się nam matką w porządku łaski” (LG, 61).

Nie dodając niczego do jedynego pośrednictwa Chrystusa ani niczego nie ujmując, Kościół czci Maryję zawsze Dziewicę, przypisując Jej tytuły: Orędowniczki, Wspomożycielki, Pomocnicy, Pośredniczki; jest Ona wzorem macierzyńskiej miłości, która winna ożywiać wszystkich współpracujących w apostolskim posłannictwie Kościoła dla odrodzenia całej ludzkości (por. LG, 65).

W świetle tego nauczania, należącego do eklezjologii Soboru Watykańskiego II, wierzący, patrząc na Maryję, jaśniejący przykład wszystkich cnót, winni naśladować pierwszą Uczennicę Chrystusa, Matkę, której w Janie u stóp krzyża (por. J 19, 25-27) powierzeni zostali wszyscy uczniowie. Stając się Jej dziećmi, uczą się oni od Niej prawdziwego sensu życia w Chrystusie. Dlatego też - właśnie ze względu na wyjątkowe miejsce i rolę Najświętszej Dziewicy w historii zbawienia - zamierzamy w sposób szczególny zawierzyć Maryi, Matce Najwyższego i Wiecznego Kapłana, wszystkich kapłanów. Chcemy w związku z tym zainicjować w Kościele ruch modlitewny, którego głównym zadaniem będzie całodobowa adoracja eucharystyczna, tak aby z każdego zakątka ziemi wciąż płynęła do Boga modlitwa adoracyjna, dziękczynna, uwielbienia, błagalna i wynagradzająca. Jej głównym celem będzie wypraszanie dostatecznej liczby świętych powołań kapłańskich, a zarazem przez swoiste macierzyństwo duchowe w Mistycznym Ciele Chrystusa, duchowe towarzyszenie tym wszystkim, którzy zostali powołani do kapłaństwa służebnego i są ontologicznie upodobnieni do jedynego Najwyższego i Wiecznego Kapłana, aby coraz lepiej służyli Jemu i braciom jako ci, którzy są „w” Kościele i zarazem „wobec” Kościoła, działając w imieniu Chrystusa i reprezentując Go jako Głowę, Pasterza i Oblubieńca Kościoła (por. Pastores dabo Vobis, 16).

Prosimy przeto wszystkich ordynariuszy diecezji, którzy w szczególny sposób dostrzegają specyfikę i niezastąpioną rolę kapłaństwa sakramentalnego w życiu Kościoła, jak również pilną potrzebę wspólnych działań na rzecz kapłaństwa służebnego, aby w różnych powierzonych im cząstkach ludu Bożego tworzyli i wspierali prawdziwe „wieczerniki”, w których duchowni, zakonnicy i świeccy, zjednoczeni w duchu prawdziwej komunii, oddawać się będą modlitwie w formie nieustającej adoracji eucharystycznej, również w duchu szczerego i rzeczywistego wynagrodzenia i oczyszczenia. Załączamy również broszurę, która winna pomóc lepiej zrozumieć istotę tej inicjatywy i w duchu wiary przyjąć przedstawiony tu projekt.

Niech Maryja, Matka Jedynego, Wiecznego i Najwyższego Kapłana, pobłogosławi tę inicjatywę i wstawia się za nią u Boga, prosząc o prawdziwą odnowę życia kapłańskiego, którego jedynym możliwym wzorem jest Jezus Chrystus, Dobry Pasterz!

Ze szczerymi wyrazami szacunku, w jedności wspólnoty Kościoła, z głęboką miłością kolegialną

Kard. Cláudio Hummes, Prefekt

Abp Mauro Piacenza, Sekretarz

Watykan, 8 grudnia 2007 r.

Uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny

Grafika autorstwa:

herby; I, SajoR, CC BY-SA 2.5 ,

Wikimedia Commons

zdjęcia;

Kard. Cláudio Hummes Prefekt - Ricardo Stuckert

i Abp Mauro Piacenza Sekretarz - Autorstwa Bartolomeo Villa

Wikimedia Commons

W adhortacji apostolskiej „Sacramentum caritatis” Ojciec Święty Benedykt XVI skonkretyzował stałe nauczanie Kościoła na temat adoracji eucharystycznej, jako ośrodka życia kościelnego, w żywym apelu o wieczystą adorację, skierowanym do wszystkich Pasterzy, Biskupów i Prezbiterów oraz do Ludu Bożego: „Wraz ze zgromadzeniem synodalnym żywo polecam Pasterzom Kościoła oraz Ludowi Bożemu praktykę adoracji eucharystycznej, czy to osobistej, czy wspólnotowej. Wielką korzyścią będzie tu odpowiednia katecheza, wyjaśniająca wiernym znaczenie tego aktu kultu, który pozwala głębiej i owocniej przeżywać samą Celebrację liturgiczną. Następnie, na tyle, na ile to jest możliwe, zwłaszcza w ośrodkach najbardziej zaludnionych, byłoby stosowne wyznaczenie kościołów oraz oratoriów przeznaczonych specjalnie dla wieczystej adoracji. Ponadto polecam, by w formacji katechetycznej, dzieci, w szczególności w ramach przygotowania do Pierwszej Komunii św., były wprowadzane w znaczenie i piękno przebywania w towarzystwie Jezusa i by było pielęgnowane ich zdumienie wobec Jego obecności w Eucharystii” (Sacramentum caritatis, n. 67)

Chcąc wesprzeć apel Ojca Świętego, Kongregacja ds. Duchowieństwa, we własnej trosce o prezbiterów, proponuje:

1. Wyznaczyć w każdej diecezji kapłana, który poświęciłby się - o ile to możliwe - w pełnym wymiarze czasu, specyficznej misji promowania adoracji eucharystycznej i koordynowaniu tej ważnej służby w diecezji. Oddając się hojnie owej posłudze, on sam będzie miał możliwość przeżywania tego szczególnego wymiaru życia liturgicznego, teologicznego, duchowego i pastoralnego, w miarę możliwości w miejscu korzystnie wyznaczonym do tego celu, wskazanym przez własnego biskupa, gdzie wierni będą mogli czerpać dobrodziejstwa z wieczystej adoracji eucharystycznej. Tak jak istnieją Sanktuaria maryjne, z rektorami ustanowionymi dla szczególnej służby, odpowiadającej specyficznym wymogom, tak też będą mogły być quasi „Sanktuaria eucharystyczne” z odpowiedzialnymi kapłanami, którzy niech rozsiewają i wspierają szczególną miłość Kościoła wobec Najświętszej Eucharystii, godnie sprawowanej i stale adorowanej. Ten urząd, w łonie prezbiterium, będzie przypominał wszystkim kapłanom diecezjalnym, że, jak to powiedział Benedykt XVI, „właśnie w Eucharystii kryje się sekret ich uświęcenia. Prezbiter musi być przede wszystkim tym, który adoruje i kontempluje Eucharystię” (Anioł Pański, 18 września 2005 r.).

2. Wskazać właściwe miejsca przeznaczone dla wieczystej adoracji eucharystycznej. Niech w tym celu zachęca się proboszczów, rektorów i kapelanów do wprowadzenia w ich wspólnotach praktyki adoracji eucharystycznej zarówno osobistej jak i wspólnotowej, według możliwości każdego i przy wspólnym wysiłku wzmożenia życia modlitewnego. Niech nie zabraknie zaangażowania w tę praktykę wszystkich sił żywych, począwszy od dzieci, które przygotowują się do Pierwszej Komunii Świętej.

3. Diecezje zainteresowane tym projektem będą mogły poszukiwać odpowiednich pomocy dla zorganizowania wieczystej adoracji eucharystycznej w seminarium, w parafiach, rektoratach, oratoriach, sanktuariach, klasztorach i konwentach. Nie zabraknie Opatrzności Bożej w znalezieniu także dobrodziei, którzy dla urzeczywistnienia projektu eucharystycznej odnowy Kościołów partykularnych włożą swój wkład do adekwatnych dzieł, takich jak na przykład, budowa lub adaptacja miejsca kultu do potrzeb adoracji, wewnątrz wielkiego budynku sakralnego; kupienie odświętnej monstrancji lub jakiegoś szlachetnego paramentu liturgicznego; sfinansowanie materiałów liturgiczno-pastoralno-duchowych, promujących tę eucharystyczną odnowę.

4. Inicjatywy ukierunkowane na duchowieństwo lokalne, zwłaszcza te odnoszące się do formacji permanentnej, powinny być zawsze przesiąknięte klimatem eucharystycznym, który będzie wprost wspierany przez odpowiedni czas dedykowany adoracji Najświętszego Sakramentu. W ten sposób stanie się ona, razem z Mszą Świętą, siłą napędową w każdym osobistym i wspólnotowym zadaniu;

5. Sposoby adoracji eucharystycznej w różnych miejscach będą mogły być zróżnicowane, według konkretnych możliwości. Na przykład: wieczysta adoracja eucharystyczna przez 24 godziny; adoracja eucharystyczna, trwająca od pierwszych godzin porannych aż do wieczora; adoracja eucharystyczna od godziny... do godziny... każdego poszczególnego dnia; adoracja eucharystyczna od godziny... do godziny... podczas jednego dnia lub kilku dni w tygodniu; adoracja eucharystyczna w szczególnych okolicznościach, jak święta, czy rocznice.

Kongregacja ds. Duchowieństwa wyraża swoją wdzięczność ordynariuszom, którzy staną się animatorami tego projektu, który z pewnością duchowo odnowi duchowieństwo i Lud Boży ich Kościołów partykularnych.

Aby można było śledzić z bliska rozwój tego, co jest pragnieniem Ojca Świętego, prosi się poszczególnych ordynariuszy, zainteresowanych tą inicjatywą, aby informowali Dykasterię o postępach dotyczących wieczystej adoracji eucharystycznej w ich diecezjach, zwłaszcza wskazując, którzy kapłani zostali zaangażowani i które miejsca zostały włączone do tego ważnego eucharystycznego apostolstwa.

Kongregacja ds. Duchowieństwa, gdzie będzie taka prośba, da kolejne wyjaśnienia w tej materii.

Watykan, 8 grudnia 2007 r.

Uroczystość Niepokalanego Poczęcia Maryi